Przejdź do głównej treści

R   E   P   E   T   I   T   I   O       E   S   T       M   A   T   E   R       S   T   U   D   I   O   R   U   M

24 października 1968 zmarł Karol Mikołaj Radziwiłł, książę, ostatni ordynat dawidgródzki, jedna z największych postaci łowiectwa okresu międzywojennego.

On Październik 24, 1968

 

Karol Mikołaj Radziwiłł 

5 grudnia 1886 - 24 października 1968

Syn księcia Jerzego Fryderyka i Marii Róży z Branickich, młodszy brat księcia Albrechta. Ukończył gimnazjum klasyczne w Warszawie. Od 1909 roku studiował rolnictwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale studia przerwał. W 1914 podjął służbę w armii rosyjskiej. Od 1916 w Legionie Puławskim jako dowódca szwadronu, później w 1 pułku ułanów Krechowieckich. Był adiutantem generała Dowbor-Muśnickiego. Od 18 listopada 1918 w 12 pułku ułanów Podolskich w stopniu porucznika, jako dowódca szwadronu ckm. W latach 1919–1920 walczył na Ukrainie, do rezerwy przeszedł w stopniu rotmistrza. Ordynację dawidgródzką książę Karol Radziwiłł odziedziczył po poległym w 1920 r. w wyprawie kijowskiej ordynacie majorze Stanisławie Radziwille – adiutancie Józefa Piłsudskiego. Znakomity myśliwy i hodowca obejmując rozległe dobra, postawił sobie szczytny cel. Przywrócenie wspaniałej, łowieckiej przeszłości. Z niezwykłym osobistym zaangażowaniem, energią i znajomością rzeczy zajął się odbudową gospodarki łowieckiej. Do wybuchu rewolucji w Rosji dobra te liczyły 250 tys ha.

Po 1921 roku, w granicach II RP pozostało ich około 150 tys. ha, stanowiąc największą posiadłość ziemską w ówczesnej Polsce. Gruntów pod uprawę było niewiele – około 1600 ha. Głównie lasy, wody i bezkresne bagna. Siedziba ordynacji stanęła dopiero na przełomie wieków XIX i XX w Mańkiewiczach, koło Stolina. Prawie we wszystkich źródłach, w których udało się znaleźć wzmianki o tej części Polesia stanowiącej ordynację, autorzy wspominają o bytujących licznie łosiach, otaczanych szczególną opieką. Równolegle z utrwalającym się sukcesem hodowlanym Karola Radziwiłła (około tysiąca sztuk w roku 1939), nie można pominąć znaczenia dawidgródeckiego stada dla rozwoju pogłowia łosi w całym regionie. Poprawa stanu ilościowego łosi następowała również w innych stałych ostojach łosiowych w północnej części woj. poleskiego, wschodniej białostockiego (w ówczesnych granicach), nowogródzkiego i wileńskiego. Radziwiłł co najmniej dwukrotnie przekazywał odłowione łoszaki do Białowieży. W Mańkowiczach, gdzie znalazło schronienie wielu dawnych kolegów z wojska, Karol Radziwiłł urządzał święta pułkowe 12 pułku ułanów. W 1939 zmobilizowany do ośrodka kawalerii w Łukowie. Następnie w szwadronie ochrony Sztabu Generalnego w Brześciu, później w SGO Polesie. Ujęty do niewoli pod Kockiem, ale zbiegł. Udało mu się uzyskać wizę włoską, po czym wyjechał do Włoch, następnie do Francji. Tam wstąpił do Wojska Polskiego. Po rozbiciu jego oddziału przedostał się do Londynu, gdzie dalej służył w WP. Od września 1944 był inspektorem do spraw zarządu wojska. W 1947 wyemigrował do RPA, gdzie prowadził fermę drobiarską. W 1964 gen. Anders mianował go majorem. W 1967 wraz z żoną Izabellą z Radziwiłłów wrócił do kraju. Zmarł 24 października 1968 w Warszawie. Pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Wilanowie. https://wildmen.pl/polowanie/krol-poleskich-bagien-ktory-uratowal-losia/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Miko%C5%82aj_Radziwi%C5%82%C5%82