Przejdź do głównej treści

R   E   P   E   T   I   T   I   O       E   S   T       M   A   T   E   R       S   T   U   D   I   O   R   U   M

8 czerwca 1854 urodził się Jan Kurczewski, ksiądz, historyk, prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie.

On Czerwiec 08, 2026

 

Jan Kurczewski 

8 czerwca 1854 - 30 lipca 1916

Ksiądz Jan Kurczewski urodził się w 1854 r. w Daniuszewie nad Wilią koło Smorgoni (lub w Sołach, a w Daniuszewie tylko spędził dzieciństwo) w rodzinie organisty. W roku 1874 wstąpił do seminarium duchownego w Wilnie, w 1879 r. został wysłany do Akademii Duchownej rzymskokatolickiej w Petersburgu. Ukończył ją w roku 1881 zdobywając stopień magistra teologii za rozprawę De immaterialitate animae. Tegoż roku został wyświęcony na kapłana w Kownie przez biskupa Bereśniewicza i mianowany nauczycielem religii w II Gimnazjum w Wilnie oraz profesorem prawa kanonicznego, kaznodziejstwa i historii kościoła w Seminarium Duchownym. Jednocześnie był prefektem w progimnazjum wileńskim. Za odmowę przyjęcia książek do nabożeństwa w języku rosyjskim, co uznano za "jawne wyrażenie pogardy dla języka rosyjskiego", Kurczewski został w roku 1886 usunięty z gimnazjum i seminarium oraz wysłany na probostwo do Kiemieliszek (Dziś rejon Ostrowiecki). W Kiemieliszkach pracował w latach 1886-1889. Później powrócił do Wilna. Los księdza Jana odmienił się, gdy biskupem wileńskim został ks. Stefan Zwierowicz. Został mianowany kanonikiem Katedry św. Stanisława oraz prałatem. W 1899 r. zrzekł się probostwa i przeszedł do pracy w kurii biskupiej i w Seminarium Duchownym. Żył bardzo skromnie. Oto jak Czesław Jankowski wspomina swój pobyt u prałata: „Stół, dwa krzesła pośrodku komnaty, stare biurko zawalone księgami, plikami papierów, starych dokumentów, gdzieś pod oknem: u ścian dwie trzy szafy pełne książek; para obrazów religijnej treści na ścianach – i to już wszystko”. Fascynowała go praca naukowa, dlatego zrzekł się profesorstwa i całkowicie poświęcił się nauce, tylko do końca życia nie zrezygnował z głoszenia kazań. Ks. Kurczewski napisał liczne prace religijne i kanoniczne. Pracował nad dziejami biskupstwa wileńskiego. Owocem tej pracy było wydanie książki „Biskupstwo wileńskie od jego założenia aż do dni obecnych (do 1912 r.)”, napisał również pracę „Kościół zamkowy, czyli Katedra Wileńska w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju”. Opisał dzieje poszczególnych obrazów i kościołów na Wileńszczyźnie. W swych pracach opierał się na źródłach, dzięki czemu miały dużą wartość. Wpływ na jego prace miała również atmosfera, która powstała w mieście dzięki powstaniu Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Ksiądz nie był inicjatorem jego powstania, mimo to musiał cieszyć się dużym autorytetem moralnym, bo wybrano go na pierwszego prezesa (1907 r.) i pełnił te obowiązki aż do śmierci. Zmarł nagle na atak serca, wygłaszając kazanie podczas Mszy św. w Katedrze Wileńskiej. W pogrzebie, mimo trudnego czasu okupacji niemieckiej, wzięło udział wielu wilnian: jego byli parafianie, członkowie Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Kondukt żałobny od katedry przez Starówkę szedł na Rossę, na miejsce Jego wiecznego spoczynku. http://tygodnik.lt/201631/wiesci7.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kurczewski