Przejdź do głównej treści

R   E   P   E   T   I   T   I   O       E   S   T       M   A   T   E   R       S   T   U   D   I   O   R   U   M

29 września 1794 urodził się Ignacy Chodźko, powieściopisarz i gawędziarz, jeden z czołowych apologetów tradycji staroszlacheckich.

On Wrzesień 29, 2026

 

Ignacy Chodźko 

29 września 1794 - 1 sierpnia 1861

Ignacy Chodźko urodził się w Zabłotczyźnie (dzisiejszy rejon Wilejski) w rodzinie Antoniego i Katarzyny z Widmontów. Całe prawie swe życie spędził w ziemi wilejskiej, w rodzinnym majątku Dziewiętniach, gdzie wzrastał w atmosferze dawnych tradycji i obyczajów szlacheckich. W latach 1804 – 1810 uczęszczał do szkoły bazylianów w Borunach. Od 1810 roku studiował na Uniwersytecie Wileńskim, gdzie dostał stopień magistra filizofii. Po śmierci rodziców w 1814 przeszedł pod opiekę stryja Jana. Pracował w kancelarii Radziwiłłowskiej i był członkiem Towarzystwa Szubrawców. Należał do loży wolnomularskiej w Wilnie i Mińsku. Niemal do roku 1840 wierny pozostał ideologii wieku Oświecenia i klasycystycznym upodobaniom w literaturze, pisząc w tym duchu wiersze i szkice satyryczne oraz refleksje moralne. Jego pierwszym dziełem prozatorskim było opowiadanie Poddany wydrukowane (1829) w piśmie wydawanym w Warszawie przez jego przyjaciela Antoniego Edwarda Odyńca. Pod wpływem wspomnień spisanych przez stryja Jana ogłosił w 1838 Domek mojego dziadka, a niebawem (1840) rozpoczął cykl Obrazów litewskich (wydane w V seriach, 1840-1850) - szereg gawęd zaczerpniętych z życia szlachty miejscowej w XVIII i pierwszej ćwierci XIX wieku, z których na pierwszy plan wysuwa się seria III (Pamiętniki kwestarza, 1844), skupiająca się dokoła postaci kwestarza bernardyna. W odleglejsze czasy sięgają Podania litewskie (4 serie, 1852-1860). Celując w przedstawianiu codziennego życia szlachty litewskiej, w tym ciasnym zakresie wyróżniał się werwą dialogu, darem potoczystej narracji, plastyką scen zbiorowych, prawdą charakterystyki. Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii. Ignacy Chodźko zmarł w rodzinnym majątku Dziewiętnia i został pochowany na cmentarzu w Wojstomie (dzisiejszy rejon Wilejski). Na jego płycie grobowej widnieje się epitafium napisany Antoniem Edwardem Odyńcom: Ziomku, uczcij ten pomnik bo pod nim spoczywa Wieszcz i malarz rodzinnych cnot i uczuć Litwy. A jeśli i w twej duszy głos się ich odzywa, Z pobożną wiarą przodków wznieś zań twe modlitwy. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Chod%C5%BAko